Hugo Chávez
Hugo Rafael Chávez Frías (Sabaneta, 28 juli 1954) is de president van Venezuela sinds 1999. Hij staat bekend om zijn socialistische politiek, demagogie en zijn tegenstand tegen het neo-liberalisme en de Verenigde Staten. De veranderingen die hij in zijn land heeft doorgevoerd noemt hij de Bolivaristische Revolutie, en zijn ideologie noemt hij het Bolivarisme. Media noemen hem soms 'orkaan Hugo' vanwege zijn politieke uitspraken.
Inhoud |
Vroege jaren
Hugo Chavez werd geboren op 28 juli 1954 in Sabaneta in de deelstaat Barinas in Venezuela als zoon van een onderwijzer. Hij genoot zijn opleiding op de militaire academie en volgde aanvankelijk een militaire carrière als paracommando, en behaalde een diploma van militaire toegepaste wetenschappen. Hij studeerde verder aan de Simón Bolívar-universiteit van Caracas, maar behaalde daar geen diploma.
Begin jaren tachtig stichtte hij met een groep revolutionaire militairen een geheime politieke beweging, genoemd naar de grote Zuid-Amerikaans onafhankelijkheidsstrijder Simón Bolívar. Op 4 februari 1992 leidde hij een couppoging tegen president Andrés Pérez, die te maken had met groot verzet van de bevolking tegen zijn strenge economische beleid. De coup mislukte en Chavez belandde in de gevangenis. Zijn kameraden deden in november van dat jaar een tweede - mislukte - couppoging. Na twee jaar gevangenis werd hem gratie verleend.
Vanaf zijn vrijlating stortte hij zich geheel op de politiek. Hij richtte de partij Beweging van de Vijfde Republiek (MVR) op. Op 8 december 1998 behaalde hij een overweldigende overwinning bij de presidentsverkiezingen; nog nooit waren zoveel mensen gaan stemmen.
Presidentschap
Het optreden van deze linkse (hij is een vriend van Fidel Castro), populistische en anti-globalistische president werd enerzijds hartstochtelijk ondersteund door zijn enthousiaste achterban van arme boeren en arbeiders, anderzijds even fervent verketterd door de middenklasse en de heersende elites van politiek en zakenleven. In april 2002 leidde deze tegenstand tot een algemene staking tegen zijn beleid. Hij werd tot aftreden gedwongen, maar onder invloed van grootschalige demonstraties pro Chavez, werd hij 2 dagen later weer in functie hersteld. Chavez trad daarna hard op tegen echte en vermeende tegenstanders (zie onder Mensenrechten).
Sindsdien heeft hij zonder uitzondering bij opeenvolgende verkiezingen en referenda klinkende overwinningen behaald en ligt de Venezuelaanse oppositie in de touwen. Kritische journalistiek wordt niet op prijs gesteld, waardoor vooral zijn populistische boodschap bij de massa aankomt. Neutrale waarnemers en tegenstanders beschuldigen hem van demagogie.
Wekelijks kunnen burgers rechtstreeks met Hugo Chavez bellen tijdens het programma Allo Presidente.
In april 2005 lanceerde Chavez ALBA (of Bolivariaans Alternatief voor Latijns-Amerika en de Carraïben), als tegenhanger voor de door de VS gepromote FTAA-vrijhandelszone.
In juli 2005 lanceerde Chavez in Caracas de Zuid-Amerikaanse televisiezender Telesur, in een samenwerkingsverband met Argentinië, Brazilië, Cuba en Uruguay.
Politiek
Democratie voor iedereen
Hugo Chávez voerde een systeem in, waarbij de armsten onder de bevolking kunnen beslissen wat ze nodig hebben. Indien die eisen aanvaardbaar en haalbaar zijn, worden die uitgevoerd. Zo werd beslist de favela's (sloppenwijken) in sommige delen van het land te vervangen door appartementsblokken.
Landsverdeling en bescherming van de biodiversiteit
Hugo Chávez heeft enorme gebieden van grootgrondbezitters genationaliseerd, en ze gegeven aan boeren die in coöperatives werken; zodat ook de armste mensen werk hebben, en de import van voedsel beperkt kon worden. Biodiversiteit wordt aangemoedigd; zo werd een "granenbank" opgericht, en is grootschalige visserij verboden. GGO's zijn verboden.
Voedselverdelingnetwerk MERCAL
Er werd een verdelingsnetwerk voor voedsel MERCAL opgericht. Via grote staatswinkels en kleinere winkels wordt voedsel aan lage prijzen verdeeld, zodat ook de armsten voedsel hebben.
Micro-leningen
Dankzij micro-leningen wordt de opzet van kleine bedrijven bespoedigd. Deze leningen worden uitgeschreven aan mensen die geen banklening kunnen verkrijgen, omdat zij daar geen waarborg tegenover kunnen stellen.
Gezondheid
Dankzij het Barrio Andentro-akkoord met Cuba wordt aardolie uitgewisseld met Cubaanse dokters. De legerkazernes worden gedeeltelijk gebruikt als ziekenhuis.
Analfabetisme
Nog dankzij het akkoord met Cuba wordt het analfabetisme met Cubaanse leraars bestreden; zo leerden reeds volgens Chávez, 1.250.000 Venuzolanen lezen en schrijven. Westerse waarnemers vertrouwen deze cijfers niet.
Persvrijheid
Sinds het aantreden van Chavez is persvrijheid in het geding. Met name voor hem kritische media worden steeds vaker gedwarsboomd.
Mensenrechten
Zowel Amnesty International als Human Rights Watch hebben verscheidene mensenrechtenschendingen waargenomen sinds het aantreden van Chavez, variërend van het intimideren en gevangenzetten van politieke tegenstanders tot dodelijk geweld tijdens en na de mislukte coup van 2002.
Antisemitisme
Eind 2005 werd Chavez door het Simon Wiesenthal Centrum beschuldigd van antisemitisme in zijn kersttoespraak, aangezien hij zei dat een minderheid "afstammelingen van degenen die Christus aan het kruis hebben gehangen, de afstammelingen van degenen die Simon Bolivar hier weggeschopt hebben en hem ook gekruisigd hebben" in het bezit is van de meeste rijkdom in de wereld. Verdedigers van Chávez geven aan dat hij hiermee niet de joden bedoelt, maar de kapitalisten danwel de oligarchie. Chávez heeft bovendien eens gezegd dat hij Jezus als de eerste socialist ziet en Judas als de eerste kapitalist.
